Hoe de gig economy ons sociaal zekerheidsstel beïnvloedt

Uber, Airbnb, Taskrabbit,… steeds meer online platforms stellen mensen in staat om op projectbasis korte opdrachten, gigs in het Engels uit te voeren. Hoe beïnvloedt dit ons sociaal zekerheidsstelsel? Is dat stelsel in zijn huidige vorm nog houdbaar? Paul Schoukens, Professor socialezekerheidsrecht aan de KU Leuven, meent van niet.

De Deliveroo-jongens en –meisjes zijn niet meer uit het straatbeeld weg te slaan. Gig workers noemen we hen. Met vaak een ondertoon van laagbetaald en uitgebuit. Maar de Gig wereld is allesbehalve homogeen en groeit elke dag. Naast arbeidskrachten en seizoen werkers horen ook freelancers, goed betaalde witte-boorden-consultants en kenniswerkers tot die groep. Ons sociaal zekerheidsstelsel moet dus mee evolueren met die trend, beweert professor Paul Schoukens.

Sociale zekerheid stoelt enkel op voltijds, traditioneel standaardwerk

Professor Paul Schoukens

De sociale zekerheid is een thema dat ons allemaal raakt. Dat bleek onlangs nog tijdens de debatavond De toekomst van de freelance-economie die NextConomy in februari 2018 organiseerde. Toen de deelnemers in de zaal hoorden dat Nederlandse freelancers amper sociale bijdragen betalen (omdat dit niet opgelegd is) en welke gevolgen dat soms heeft, haalden de Belgen opgelucht adem dat dit in ons land wel verplicht is .

De sociale zekerheid is een thema dat ons allemaal raakt. Iedereen die werkt draagt bij voor iedereen die het nodig heeft. Maar de sociale zekerheid stoelt op voltijds, traditioneel standaardwerk. De vraag die professor Paul Schoukens zich stelt en die ook de overheid zich moet stellen: welke impact heeft de Klusseneconomie op onze sociale zekerheid? Kortom, wat verstaan we onder werk in de Gig economy?

De stelsels van de sociale zekerheid moeten in staat zijn om zich aan te passen aan nieuwe evoluties, ook deze van een  toenemende platformeconomie en een toenemende versnippering van voltijds werk in kleinere deelactiviteiten.

 

Sociale zekerheid op het totale inkomen

Met de toenemende platformeconomie is de huidige sociale zekerheid niet houdbaar, stelt professor Paul Schoukens. “Bepaalde kleine activiteiten leveren wellicht veel inkomen op, andere omvangrijke werkactiviteiten minder. Wat echter telt, is dat het totaal van inkomen, ongeacht hoe het verspreid ligt over de activiteiten die in rekening worden gebracht”, zegt hij.

Het zou voor de inrichting van de arbeid gerelateerde sociale zekerheid niet veel mogen uitmaken of men nu werknemer,  ambtenaar, platformarbeider of zzp-er is.

 

Sociale zekerheid niet afhankelijk van statuut

“De redenering dat vele gig workers sociale bijdragen betalen via hun hoofdberoep, geldt niet meer. Wat is binnenkort nog een hoofdberoep als je verschillende kleinere opdrachten gaat uitvoeren?”, zegt Paul Schoukens. Volgens hem zou het dus niet mogen uitmaken onder welk statuut je valt.

De platformeconomie is volgens mij een uitnodiging voor beleidsmakers om het inkomen aspect te herbekijken.

Sociale zekerheid en het beleid

De opkomst van de platformarbeid biedt de overheid de kans om de sociale zekerheid aan te passen aan de huidige ontwikkelingen. “De platformeconomie is een uitnodiging voor beleidsmakers om het inkomensaspect te herbekijken. Het moet breder dan inkomsten die uit traditionele arbeid worden gehaald. Ik denk dat de relatie tussen volume arbeid en het volume inkomen niet meer één op één is. Daarnaast genereren sommigen inkomen door te speculeren of uit interesten uit geërfd kapitaal. Op basis van dat alles moeten we het sociaal zekerheidsstelsel aanpassen”, aldus Paul Schoukens

 

Download het uitgebreide interview met Paul Schoukens

Marleen Deleu, hoofdredacteur NextConomy heeft professor Paul Schoukens uitgebreid geïnterviewd over de invloed van de Gig economy op ons sociale zekerheidsstelsel. Download het volledige interview : Wat is wel of niet werk in de klusseneconomie (.pdf).

Vind je dat onze sociale zekerheidsstelsel zich moet aanpassen aan de klussen economie, de gig economy en dat iedereen een deel moet bijdragen? We horen graag je mening hieronder.

Lees ook:

Marleen Deleu – Director Trends & Insights NextConomy – on a mission to bring insights and expertise to the freelance workforce and users of contingent labor in Belgium

Bekijk alle berichten van Marleen Deleu