De economische impact van eenmansondernemingen is niet in beeld
De EU behandelt alle kleine – en middelgrote ondernemingen als een homogene groep maar dat zijn ze niet. Eenmansbedrijven zijn een grote en groeiende groep met eigen kenmerken en noden. SME Connect roept op tot differentiatie en erkenning van solo-ondernemers.
SME Connect als pleitbezorger van KMO’s bij Europa
SME Connect, opgericht in 2017, is een van de grootste netwerken die zich inzetten voor het midden- en kleinbedrijf in Europa. SME Connect fungeert zowel als netwerk als communicatieplatform voor KMO’s en hun ondersteuners. Het staat open voor brancheorganisaties, denktanks en universiteiten die zich inzetten voor KMO-vriendelijk beleid door projecten en initiatieven in heel Europa. Hun leden vertegenwoordigen gezamenlijk meer dan 750.000 freelancers, eenmanszaken en KMO-bedrijven.
Ondanks het vroege uur (7.30u) trok de recente ontbijtsessie van SME Connect in het Europees Parlement in Brussel veel volk. Op tafel verse croissants en koffie, in de zaal een bonte mengeling van allerlei nationaliteiten en een lid van het Europees Parlement. Aangevuld met enkele onderzoekers en zelfstandige professionals werd door de sprekers uitgebreid ingegaan op het centrale thema ‘One-Person Companies and the Self-Employed in Europe: Working Together, Calling for Recognition’.
Solo-ondernemers, eenmansorganisaties, zelfstandige professionals, … what’s in a name?
Met de statistieken over KMO’s is het in de meeste landen in Europa wat triest gesteld, inclusief België. StatBel, de RSZ en zelfs Eurostat hanteren andere definities van KMO: bij StatBel begint men de meting bij organisaties met 1 werknemer; bij Eurostat bij 5 werknemers. Hierdoor beschikken ze niet alleen niet over cijfers over organisaties zonder personeel maar is vergelijken onmogelijk. Ook kan men de omvang en de economische impact van eenmansbedrijven niet duiden. Deze micro-ondernemingen vormen nochtans een hoeksteen van onze economie. NextConomy pleit al jaren voor een aparte telling van de freelancers in ons land, maar het ontbreken van correcte data is dus ook voor de nog ruimere groep solo-ondernemers, waar de freelancers deel van uitmaken, van toepassing.
We hebben nood aan objectieve en vergelijkbare data om de bijdrage van eenmansorganisaties aan de economie te meten.
Dit werd door diverse sprekers benadrukt: “deze groep ondernemingen is nu volledig onzichtbaar en een meer systematische benadering is dringend nodig. Ze zijn vaak een opstap voor grotere organisaties, die werknemers aannemen en zo nog meer bijdragen aan de economie en de sociale zekerheid in Europa.”
De gevolgen laten zich raden: wet- en regelgevingen spelen zelden of nooit in op de specifieke noden van deze groep. Integendeel. Veel van de administratieve overlast die solo-ondernemers ondervinden wordt veroorzaakt door maatregelen die voor grote organisaties zijn bedacht. Als voorbeeld werden de GDPR-regels aangehaald die ook kleine ondernemingen raken. “De indirecte effecten van wetten en regels op eenmansorganisaties zou meer in overweging moeten worden genomen bij het opstellen ervan. In 2025 werden 65 wettelijke initiatieven genomen door Europa die het ondernemerschap alleen maar meer complex maken.”
De indirecte effecten van wetten en regels op eenmansorganisaties zou meer in overweging moeten worden genomen bij het opstellen ervan.
Correct tellen is niet hetzelfde als begrijpen
Een van de sprekers stelde dat er meer nodig is dan alleen zichtbaarheid in statistieken creëren. Beleidsmakers moeten ook de specifieke situatie van solo-ondernemers begrijpen en de bijhorende uitdagingen die ze ervaren. Deze ene persoon draagt diverse petten en houdt alle bordjes in zijn/haar eentje omhoog: ze is de onderneming, de zaakvoerder, de boekhouder, de commerciële vertegenwoordiger, de marketing manager enz. in een.
Eenmansorganisaties leven ook met voortdurende onzekerheden. De bredere realiteit van deze ondernemers bestaat uit het zoeken naar oplossingen voor vragen zoals ‘Hoe zit het met mijn cash flow, zal mijn klant op tijd betalen? Hoe krijg ik grip op de berg administratie? Hoe zorg ik voor voldoende klanten om mijn inkomen te verzekeren?, …
De vragen die politici dringend moeten stellen zijn daardoor nog ruimer: wat weten we wel al over eenmansorganisaties? Wat weten we nog niet? Maar ook: wat zouden we nog moeten weten?
De vragen die politici dringend moeten stellen zijn daardoor nog ruimer: wat weten we wel al over eenmansorganisaties? Wat weten we nog niet? Maar ook: wat zouden we nog moeten weten?
Een grote meerderheid van de OPC’ of ‘one-person-companies’ kiest bewust voor deze vorm van ondernemen. Ze willen geen personeel en vinden voldoening in het doen van wat ze het best kunnen en het liefst doen.
“Veel werkenden denken nog steeds dat werken in loonverband leidt tot meer zekerheid, maar dat is een verkeerd standpunt. Kijk maar naar de recente golf met ontslagen.” Ook politici zitten met veel vooroordelen. “Al te veel politici denken dat we gedwongen worden om te ondernemen”, zei een andere spreker, “ze zien ondernemerschap als een probleem.”
“Een onderneming in je eentje draaiende houden betekent alle rollen opnemen, maar ook alle risico’s alleen dragen. De echte uitdaging is om van je passie en expertise een duurzaam bedrijf te maken”, aldus Jenna Van Houten, een zelfstandig IT-professional. “Het is meer dan alleen een idee hebben, je bent altijd alleen en je bent altijd aan het werk. Ik kan mij geen duur juridisch advies veroorloven waardoor ik risico loop uit onwetendheid. Toch draag ik bij aan de economie: ik creëer waarde en bied flexibiliteit aan grote organisaties die mij inhuren voor mijn expertise.”
Marta Wcisto, EMP aan het woord
Een van de gastsprekers tijdens de ontbijtsessie was Europees Parlementslid Marta Wcisto. Vóór haar EP-mandaat was ze actief in nationaal en lokaal bestuur in Polen, met ervaring als parlementslid (Sejm), gemeenteraadslid en als ondernemer. Die combinatie van politiek en ondernemerservaring geeft haar inzicht in de praktische knelpunten waarmee kleine ondernemingen geconfronteerd worden. Tijdens haar tussenkomst erkende ze dat al te vaak over de hoofden van kleine organisaties heen wordt beslist zonder enige raadpleging. Ook gaf ze aan dat het beslisproces in Europa dringend moet worden ingekort: de wereld en de economie veranderen sneller dan Europa beslissingen neemt waardoor het beleid al achterhaald en verouderd is.
“Europa blijft te veel ter plaatse trappelen. Als we niet sneller worden, worden we overspoeld door andere regio’s. De kleine eenmansondernemingen zijn van cruciaal belang, stelt ze: zij houden de economie draaiende. Daarom moet de rapportering er dringend komen en moeten we als EU de bureaucratie inperken.”
Conclusie
De kleinste vorm van onderneming die er bestaat, de one-person-company (OPC), biedt ongelofelijk veel voordelen voor de economie en de maatschappij als geheel. Denk aan de mogelijkheid om op te starten om het ondernemerschap of een idee ‘eens uit te proberen’ in een veilige context. Of aan de mogelijkheden die OPC’s bieden aan niet-native speakers om toch te werken, een inkomen te verdienen en zich te integreren?
Hoogtijd dus dat politici in individuele landen en op Europees niveau waardering en steun bieden aan die miljoenen ondernemers die het risico nemen om een organisatie op te starten. Niet om fiscaal te optimaliseren of omdat ze niet aan een ‘echte’ baan geraakten, maar wel omdat ze in een idee en in zichzelf geloofden.
Lees ook
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.