Een maatschap oprichten: wanneer interessant?

De maatschap in een notendop

De eerste keuze die je als zelfstandige moet maken, is die tussen een eenmanszaak of vennootschap. Die laatste komt voor in meerdere vormen, waaronder de maatschap. De specifieke voordelen van deze vorm:

  • flexibel contract: de oprichters – de ‘maten’ genoemd – genieten een grote contractuele vrijheid. Zo mag je onderling de winstverdeling bepalen op voorwaarde dat je niemand van de winst uitsluit.
  • eenvoudige oprichting: je kan een maatschap vrij makkelijk opzetten en ontbinden (zie verder), ideaal dus voor een samenwerking waarvan de duur relatief kort kan zijn.
  • weinig kosten: voor de oprichting van een maatschap hoef je geen beroep te doen op een notaris, sinds 1 november 2018 wel op het ondernemingsloket (zie verder). Voor de opmaak van je contract en je officiële inschrijving ga je best ook langs bij een boekhouder.

Geen rechtspersoon

De maatschap is een vennootschapsvorm zonder rechtspersoonlijkheid en is dus geen op zichzelf staande juridische entiteit. Dat heeft belangrijke gevolgen:

  • als oprichter ben je persoonlijk en onbeperkt aansprakelijk voor eventuele schulden,
  • de ingebrachte goederen zijn collectief eigendom van de oprichters (de ‘maten’),
  • de maatschap is niet onderworpen aan de vennootschapsbelasting.

De formaliteiten

Onder het hervormde ondernemingsrecht – geldig vanaf 1 november 2018 – wordt elke maatschap als ‘onderneming’ beschouwd. Het vroegere onderscheid tussen een burgerlijke en commerciële maatschap valt daarmee weg. Gevolg hiervan is dat alle maatschappen, opgericht vanaf 1 november 2018, aan deze twee formaliteiten moeten voldoen:

1. Inschrijving in de KBO

Voor de inschrijving van je maatschap in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) ga je langs bij een erkend ondernemingsloket.

Opgelet: maatschappen opgericht vóór 1 november 2018 hebben tot 1 mei 2019 om zich in de KBO te laten inschrijven. Wie dit niet doet, riskeert een boete tot 10.000 euro.

2. Boekhoudplicht

Is je jaaromzet lager dan 500.000 euro (exclusief btw), dan is een vereenvoudigde boekhouding toegestaan. Ligt ze hoger, dan voer je een dubbele boekhouding. Je boekhoudadministratie moet je minstens 7 jaar bijhouden, de neerlegging of publicatie van een jaarrekening is niet verplicht.

Bestond je maatschap al vóór 1 november 2018, dan geldt je boekhoudplicht vanaf het eerste volledige boekjaar na 1 mei 2019. Voorbeeld: een maatschap van vóór 1 november 2018, waarvan het boekjaar start op 1 januari 2019, heeft pas een boekhoudplicht vanaf 1 januari 2020.

Wat met personeel?

Je mag met je maatschap personeel aanwerven. Daarvoor vraag je een RSZ-nummer aan. Gevolg is dat de maten dan wel ook onbeperkt aansprakelijk zijn voor eventuele schulden aan de RSZ.

De maatschap stopzetten

De stopzetting of ‘ontbinding’ is aan de orde wanneer:

  • de contractueel bepaalde duur verstreken is,
  • er in de algemene vergadering – waarbij alle vennoten aanwezig zijn – unaniem gestemd wordt tot een vervroegde ontbinding,
  • de ontbinding van je maatschap het gevolg is van een opzeg door een van de vennoten,
  • er in de maatschap nog slechts één vennoot overblijft.

Eens ontbonden, zal een samenvattende staat opgemaakt worden van de goederen en schulden in de maatschap en wordt het eventuele netto-resultaat verdeeld onder de vennoten. Is er enkel verlies dan zal dit door de vennoten gedragen moeten worden.

Bij starten als zelfstandige komt heel wat kijken: voorwaarden, belastingen, je eerste facturen, btw … Je optimaal voorbereiden? Met de gratis startersgids ben je meteen mee!

Terug naar het overzicht